شعری و یادی از حجه‎الاسلام نیّر تبریزی

ای در غم تو ارض و سما خون گریسته

12 آبان 1393 18:51 | 0 نظر
Article Rating | امتیاز: 5 با 5 رای
ای در غم تو ارض و سما خون گریسته
شهرستان ادب: میرزا محمدتقی حجت‌الاسلام، معروف و متخلص به «نیّر تبریزی» از روحانیان و چهره‎های درخشانِ شعر آیینی در دوره قاجار است. معروف‎ترین اثر او «مثنویِ آتشکده» در روایتِ واقعه ی عاشوراست و سپس «لآلیِ منظومه» در مدایح و مراثی. دیوانِ نیّر  تبریزی سال۸۶ با عنوان «گزارش عاشقانه‎ی واقعه‎ی عاشورا» به همتِ مرحوم بهروز ثروتیان منتشر شده است.

 بسیاری از شعرهای مرحوم نیّر تبریزی تاهنوز در هیئت‎های قدیمی و اصیل خوانده می‎شود و بسیاری از شعرهای او را همه شنیده‎اند بی‎دانستنِ نامِ شاعر. از جمله این دوبیتیِ بسیار درخشان که به روایتِ مناجاتِ امام حسین (علیه السلام) با خداوند متعال می‎پردازد:

الهی! اکبر از تو، اصغر از تو
به خون آغشتگانم، یک‎سر از تو
اگر صدبار دیگر بایدم کُشت
حسین از تو، سر از، خنجر از تو

در افواه نقل است که شاعر بزرگ معاصر زنده‎یاد استاد محمدحسین شهریار گقته است حاضر است تمامِ ابیاتِ خود را با این بیتِ نیّر عوض کند:

ای فرس با تو چه رخ داده که خود باخته‌ای
مگر این‎گونه که ماتی، تو شَه انداخته‌ای؟

یکی از شعرهای درخشانِ نیر تبریزی،ترکیب‎بندِ ۲٨ بندیِ او در روایتِ عاشوراست که در کتابِ «لآلیِ منظومه» آمده است. شعری که سوای تعداد بندهایش، یادآورِ ترکیب‎بندِ محتشم است. گفتنی‎ست این ترکیب‎بند نیر در همان دیوان که به اتمام بهروز ثروتیان فراهم آمده به اشتباه «ترجیع‎بند» معرفی شده.

ترکیب‎بند نیر در مجموع از ساختاری زیبا و ابیاتی درخشان فراهم آمده است. اما این میان تک‎بیت‎هایی هستند که درخشش بسیار بیشتری دارند. برای مثال این بیت که بسیار هم امروزی می‎نماید:

بی شاهِ دین، چه روز، جهانِ خراب را؟
ای آسمان! دریچه ببند آفتاب را!

در ادامه، شما را به خواندنِ بندِ زیبایی از این ترکیب‎بندِ عاشورایی دعوت می‎کنیم:

ای در غم تو ارض و سما خون گریسته
ماهی در آب و وحش به هامون گریسته‏

وی روز و شب به یاد لبت چشم روزگار
نیل و فرات و دجله و جیحون گریسته‏

از تابشِ سرت به سنان، چشم آفتاب
اشک شفق به دامن گردون گریسته‏

در آسمان ز دود خِیامِ عفاف تو
چشم مسیح، اشکِ جگرگون گریسته‏

با درد اشتیاق تو در وادی جنون
لیلی بهانه کرده و مجنون گریسته‏

تنها نه چشم دوست به حال تو اشکبار
خنجر به دست قاتل تو، خون گریسته‏

آدم پیِ عزای تو در روضه‎ی بهشت
خرگاه درد و غم زده بیرون گریسته

گر از ازل تورا سرِ این داستان نبود
اندر جهان ز آدم و حوا نشان نبود

کانال تلگرام شهرستان ادب در کانال شهرستان ادب با ادبیات به روز باشید شهرستان ادب تلگرام

تصاویر پیوست
  • ای در غم تو ارض و سما خون گریسته
امتیاز دهید:
نظرات

نام

ایمیل

وب سایت

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.

تازه ها

 

آتشی که گلستان نشد
داستانی از مریم رمضانی

آتشی که گلستان نشد

صادق هدایت؛ جدا مانده از ایران، جدا مانده از فرانسه
در دومین جلسه «نگاهی به داستان کوتاه ایران» بررسی شد

صادق هدایت؛ جدا مانده از ایران، جدا مانده از فرانسه

سومین نشست شب‌های شعر تهران با حضور محمدمهدی سیار
با موضوع «شعر و فلسفه» در کافه کراسه

سومین نشست شب‌های شعر تهران با حضور محمدمهدی سیار

«آمریکا این است» شعری ضدآمریکایی از حسن صنوبری
بازخوانی یک نیمایی به بهانه سخنان اخیر ترامپ

«آمریکا این است» شعری ضدآمریکایی از حسن صنوبری

قهرمانِ بی‌روایت قهرمانِ غایب است
یادداشتی بر کتاب «عطر عربی» به قلم سیدحسین موسوی­‌نیا

قهرمانِ بی‌روایت قهرمانِ غایب است

بیشتر

پر بازدیدترین ها

 

«آواز کلمات» : ایشی‌گورو، نوبل 2017 و «شبانه‌‎ها»یش
روایت پرستوعلی‌عسگرنجاد از جایزۀ نوبل ادبیات امسال

«آواز کلمات» : ایشی‌گورو، نوبل 2017 و «شبانه‌‎ها»یش

شعری برای «شعر» ؛ از دکتر شفیعی کدکنی
پرونده پرتره محمدرضا شفیعی کدکنی

شعری برای «شعر» ؛ از دکتر شفیعی کدکنی

نشست نقد مجموعه داستان «عطر عربی» برگزار شد
با حضور علی‌محمد مودب، علی‌اصغر عزتی‌پاک، میلاد عرفان‌پور و مصطفی جمشیدی

نشست نقد مجموعه داستان «عطر عربی» برگزار شد

ردپای نقاشی در شعرهای سهراب سپهری
یادداشتی از عصمت زارعی

ردپای نقاشی در شعرهای سهراب سپهری

بیشتر

پر بحث ترین ها