به قلم المیرا شاهان

یادداشتی بر کتاب «باغ وحش» سروده‌ی افسانه غیاثوند

17 تیر 1396 11:37 | 0 نظر
Article Rating | امتیاز: 5 با 2 رای
یادداشتی بر کتاب «باغ وحش» سروده‌ی افسانه غیاثوند

شهرستان ادب به نقل از تسنیم: تصور کنید مخلوقِ برتر از انسانی وجود داشت؛ ما را در اتاقی شیشه‌ای حبس می‌کرد، آب و نانمان می‌داد و نیازهای اولیۀ زندگی‌مان تأمین بود. بعد روزانه تعدادی مخلوق برتر از انسانِ دیگر پیدا می‌شدند و برای دیدن ما و تفریح دوستانه، پول می‌دادند و می‌نشستند به تماشای پزشک و مهندس و معلم و غیره. چه حالی می‌شدیم؟ در این شرایط، مهم نبود ابعاد این اتاق چقدر باشد، مهم این بود که در قفسی شیشه‌ای محبوس بودیم و وسیلۀ «تفریح» مشتی غریبه که از دنیای ما چیزی نمی‌فهمیدند! ما غصه‌دارِ آزادی سلب شده‌مان بودیم. غصه‌دارِ در بند کشیده شدن...

«باغ وحش»، توصیف همان قفسی‌ است که ما ساخته‌ایم؛ اما برای حیوانات. و تلخی زندگی در قفس وقتی قابل درک است که حجم اندوهِ حاصل از زیستن در آن را بفهمیم. شاعر اما از همان ابتدا دست ما را می‌گیرد و با نگاهی نو و خلاقانه از کنار قفس‌های در هم آمیخته عبورمان می‌دهد تا حقیقت را لمس کنیم. اندوهی مثل سنگ زدن سرخوشانۀ چند کودک به سنگ‌پشتی که هم آب و هم غذا برایش فراهم است، اما می‌داند که هرچه با قدم‌های آرام و آهسته‌اش پیش برود، راه به جایی نخواهد برد:

«این همه آب

غذا

و بازی آورده‌اند برایش

چه بسا قفس هم

بارها تا صبح باز مانده باشد

اما انگار بی‌هدف‌تر از آن است که در بند چیزی باشد

بزرگ‌ترها صحبت‌شان گل انداخته است

بچه‌ها بازی‌شان...

سنگ می‌زنند

سنگ‌پشت

تکانی می‌خورد

در خودش

در احمقانه‌ترین شکل ممکن

از نگاه آدم‌ها

فرو می‌رود

و درد می‌کشد»

و این نخستین سوگنامۀ کتاب «باغ وحش» است. اما کمی بعد خواهیم دید که برای آن‌ها که از فقر انسانیت رنج می‌برند، فرقی بین سیاه‌پوست و گوریل نیست. هر دو را حیوان صدا می‌زنند و به این می‌گویند «اشتراک نژادی»:

«در جهان آدم‌ها

از تبعیض خبری نیست

و به حال یک سیاه‌پوست فرقی نمی‌کند

که گوریل باشد

یا انسانی

در هر صورت او را حیوان صدا می‌کنند

در هر صورت

نباید آزاد بماند»

«افسانه غیاثوند» از شرم حیوانی که برهنه به پهلو خوابیده و نشئۀ چرتی نیمروزی‌ است، حرف می‌زند، از خشم ببری که پوست برادر نوعی‌اش را بر قوارۀ زنی تماشاگر می‌بیند و از خرسی که باید برای ندیدن چنگال‌های بی‌مصرفش تمام روز خودش را به خواب بزند. و بعد از زبان یک نهنگ وصیت‌نامه‌ای می‌نویسد توأم با حسرت:

«در نزدیک‌ترین برکه غرقم کنید

یکی از همین روزها که خواهم مرد

نمی‌گویم سواحل سرشار از گوش‌ماهی‌ها و صدف‌ها

نمی‌گویم آب‌های آزاد جهان

در نزدیک‌ترین برکه...»

و «باغ وحش» از این نگاه نو و تازۀ «افسانه غیاثوند» به دنیای حیوانات لبریز است. چه حتی حیوانات را دارای درکی می‌داند که ما به آن بی‌توجهیم. درکی مثل حسرتِ «ناقه بودن» در کاروان اسیران شام. یا انتظار برای آمدن «کسی که مثل هیچ‌کس نیست» با تلمیح شعری از فروغ، که او:

«... می‌تواند

خاک تمام قفس‌ها را یک‌تنه از ریشه جدا کند

ببرد

با طبیعت جنگل‌های آزاد پیوند بزند... »

و این اعتقاد به آمدن منجی برای رسیدن به آزادی را به باور عاشقانۀ انسان‌های منتظر گره می‌زند و شعر سپیدی می‌نویسد که آیینی هم هست.

بدین‌گونه است که ما حیوانات را به رنج انداخته‌ایم و آن‌چه حق طبیعی آن‌هاست، سلب کرده‌ایم و آن‌ها را از حیات وحش به زندگی آرام و بی هیجانِ یک قفس کشانده‌ایم تا بتوانیم یک گراز غمگین، یک شیر غمگین، یک پلنگ غمگین، یک زرافۀ غمگین و یک پرندۀ غمگین را از پشت میله‌های قفس «تماشا» کنیم...

مجموعه‌شعر «باغ وحش» شامل 32 شعر سپید و یک نیمایی (برای شهدای غواص) است. این مجموعه در بهار 95، با شمارگان 1100 نسخه، در 48 صفحه، از سوی انتشارات شهرستان ادب منتشر شد و هم‌اکنون با قیمت 4000 تومان به فروش می‌رسد.

«مباش در پی آزار و هرچه خواهی کن
که در طریقت ما غیر از این گناهی نیست»
(حافظ)

کانال تلگرام شهرستان ادب در کانال شهرستان ادب با ادبیات به روز باشید شهرستان ادب تلگرام

تصاویر پیوست
  • یادداشتی بر کتاب «باغ وحش» سروده‌ی افسانه غیاثوند
امتیاز دهید:
نظرات

نام

ایمیل

وب سایت

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.

تازه ها

 

عشق در شعرهای دوران جنگ (دفاع مقدس)
پروندۀ شعر عاشقانه: مقاله‌ای از علی داودی

عشق در شعرهای دوران جنگ (دفاع مقدس)

«چرا این همه وحشت؟» | یادداشتی از محمدقائم خانی
دومین صفحه از پرونده رمان فانتزی شهرستان ادب

«چرا این همه وحشت؟» | یادداشتی از محمدقائم خانی

جلسات ادبی «ترنج» برگزار می‌شود
هر سه‌شنبه با حضور با وحید سمنانی

جلسات ادبی «ترنج» برگزار می‌شود

گزارش روز سوم اردو آفتابگردان‌ها
اردوی دوم دوره ششم آقایان

گزارش روز سوم اردو آفتابگردان‌ها

قصیده‌ای از حسین منزوی در مدح حضرت اباعبدالله علیه السلام
به مناسبت آغاز ماه محرم و سالروز تولد این شاعر نامدار

قصیده‌ای از حسین منزوی در مدح حضرت اباعبدالله علیه السلام

گزارش تصویری روز دوم اردو آفتابگردان‌ها
اردوی دوم ششمین دوره آقایان

گزارش تصویری روز دوم اردو آفتابگردان‌ها

بازگشایی پرونده ادبیات عاشورایی سایت شهرستان ادب
با فرا رسیدن ماه سوگواری بر امام حسین (ع) و یاران مظلومش

بازگشایی پرونده ادبیات عاشورایی سایت شهرستان ادب

بیشتر

پر بازدیدترین ها

پر بحث ترین ها