موسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب
Menu
خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ | بخش دوم
نگاهی به چهار ترانۀ فیلم خواهران غریب؛ یادداشتی از سیده‌نرگس میرفیضی

خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ | بخش دوم

بازخوانی خاطراتی از هوشنگ ابتهاج دربارۀ تصنیف و تصنیف‌سرایی
به انتخاب حسین سامانی در پروندۀ تخصصی «ترانه‌خوانی»

بازخوانی خاطراتی از هوشنگ ابتهاج دربارۀ تصنیف و تصنیف‌سرایی

خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ | بخش اول
یادداشتی از سیده‌نرگس میرفیضی در پروندۀ تخصصی «ترانه‌خوانی»

خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ | بخش اول

سیری بر ماندگارترین ترانه‌های هوشنگ ابتهاج
یادداشتی از صابره‌سادات موسوی در پروندۀ تخصصی «ترانه‌خوانی»

سیری بر ماندگارترین ترانه‌های هوشنگ ابتهاج

لالایی‌؛ نجوای خیال‌انگیز مادرانه
نگاهی به فرم و ساختار لالایی‌های اقوام مختلف؛ یادداشتی از الهام فرجی

لالایی‌؛ نجوای خیال‌انگیز مادرانه

آمیختگی شعر و موسیقی در ایران، از هزاره‌های دور تا سقوط سلسلۀ ساسانی
یادداشتی از علی جوان‌نژاد در پروندۀ تخصصی «ترانه‌خوانی»

آمیختگی شعر و موسیقی در ایران، از هزاره‌های دور تا سقوط سلسلۀ ساسانی

سیری کوتاه بر ترانۀ ایران؛ از تصنیف‌های عارف قزوینی تا سروده‌های پس از انقلاب
یادداشتی از نیلوفر بختیاری در پروندۀ تخصصی «ترانه‌خوانی»

سیری کوتاه بر ترانۀ ایران؛ از تصنیف‌های عارف قزوینی تا سروده‌های پس از انقلاب

«پشت شیشه‌های دنیا» با صدای فریدون آسرایی منتشر شد
تازه‌ترین تولید دفتر موسیقی شهرستان ادب

«پشت شیشه‌های دنیا» با صدای فریدون آسرایی منتشر شد

تلاش برای نجات نوبل با تغییرکاربری باب دیلن
گزارش ویژه شهرستان ادب برای نوبل ادبیات 2016

تلاش برای نجات نوبل با تغییرکاربری باب دیلن

رحیم معینی کرمانشاهی درگذشت
در آستانۀ نود سالگی

رحیم معینی کرمانشاهی درگذشت

میشه دستاتو پر و بال کنم
ترانه‎ای از ونوس بیات

میشه دستاتو پر و بال کنم

بهار بهار، صدا همون صدا بود
ترانه‎ای از محمدعلی بهمنی در سالروز تولدش

بهار بهار، صدا همون صدا بود

نگاهی به چهار ترانۀ فیلم خواهران غریب؛ یادداشتی از سیده‌نرگس میرفیضی

خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ | بخش دوم

خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ | بخش دوم

شهرستان ادب: پیش از این در پروندۀ ترانه‌خوانی سایت شهرستان ادب، یادداشت خاطره‌انگیزترین ترانه‌های کودک دهه ۶۰ و ۷۰ (بخش اول) را خواندید. سیده‌نرگس میرفیضی در دومین بخش از یادداشت خود به بررسی ترانه‌های فیلم «خواهران غریب» به آهنگسازی ناصر چشم آذر پرداخته است. شما را به خواندن این مطلب دعوت می‌کنیم:   1. ای نام تو بهترین سرآغاز ابیات ابتدایی منظومۀ لیلی و مجنون نظامی که با مصراع معروف «ای نام تو بهترین سرآغاز» آغاز می‌شود، در نخستین سکانس‌های فیلم خواهران غریب با صدای یک گروه سرود نوجوان به اجرا در می‌آید و آن‌قدر موسیقی و ریتم خوشایندی دارد که صرف نظر از مفاهیم بزرگسالانۀ شعر، تبدیل به یک ترانۀ نوجوان موفق می شود. این اقبال نشان دادن به شعرهای بزرگان، پیش از این هم در ادبیات کودک و نوجوان راه داشته است؛ خصوصاً در دهه‌های پیش از انقلاب؛ زیرا در آن زمان هنوز فرهنگ مکتب‌خانه‌ای و اجبار کودکان به حفظ کردن بوستان و گلستان سعدی و دیوان حافظ از میان مردم نرفته بود و بالطبع کودکان به‌راحتی می‌توانستند با این قبیل اشعار ارتباط برقرار کنند. به عبارتی در آن زمان هنوز مرزبندی مشخصی که امروزه بین زبان ادبیات کودک با زبان ادبیات بزرگسال وجود دارد، ترسیم نشده بود و آثار تعلیمی کودکانۀ مرتبط با گذشته اکثراً دارای زبان بزرگسال بودند. شاید همین مسائل باعث شد یک آهنگساز در دهۀ هفتاد به خود جسارت بدهد تا براساس شعر نظامی ترانه‌ای برای نوجوانان بسازد.   دریافت آهنگ  2. باز باران با ترانه بسیاری از ما شعر «باز باران با ترانه» را از کتاب‌های فارسی دبستان به خاطر داریم. شاعر این اثر دکتر سید مجدالدین میرفخرایی، متخلص به گلچین گیلانی، (۱۱ دی ۱۲۸۸ در رشت - ۲۹ آذر ۱۳۵۱ در لندن) است. شاید اغراق به نظر برسد که بگوییم قبل از ساخت فیلم خواهران غریب هم این ترانه همین‌قدر پررنگ و جاری، زمزمۀ لب‌های کودکان بوده است! جالب است که بدانید نسخۀ کامل این شعر بسیار طولانی‌تر از چیزی‌ست که در کتاب‌های درسی خوانده‌ایم یا از زبان خسرو شکیبایی شنیده‌ایم. درواقع برای ساخت این ترانه سطرهایی از شعر گلچین گیلانی را -که اتفاقاً در قالب نیمایی هم سروده شده- گزینش کرده‌اند تا به تعبیر خودشان برای مخاطب کودک و نوجوان مناسب‌تر باشند. شاید بتوان گفت قالب نیمایی این اثر به قابلیت‌های موسیقیایی‌اش افزوده و علی‌رغم این که در قالب ترانه سروده نشده، به دلیل سادگی و طرب‌انگیز بودن واژگان از ترانگی مورد نیاز هم برخوردار است. سطرهایی از این شعر را با هم می‌خوانیم: باز باران، با ترانه، با گهرهای فراوان می‌خورد بر بام خانه. یادم آرد روز باران: گردش یک روز دیرین؛ خوب و شیرین توی جنگل‌های گیلان از دیگر دلایل اثرگذاری این ترانه و ماندگاری آن می‌توان به استفاده از «بارش باران» به عنوان یکی از زیباترین و گوش‌نوازترین عناصر طبیعت اشاره کرد که هم در سطح واژگان و هم در ارکان وزن «فاعلاتن فاعلاتن» با ریتمی کوتاه طنین‌انداز می‌شود. فرار از زندگی ماشینی و بازگشت به دل طبیعت از درونمایه‌های مهم این ترانه است که باعث می‌شود هم کودکان به دلیل نشاط جاری در آن با اثر ارتباط برقرار کنند و هم بزرگسالان به خاطر زنده شدن حس نوستالوژیک‌ خود آن را دوست داشته باشند. همان‌گونه که مهدی حجوانی در مقالۀ «فراز و فرودهای شعر کودک و شعر نوجوان ایران در سه دهه پس از انقلاب» می‌نویسد: «بعضی شعرهای کودک در ...

ادامه مطلب