موسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب
Menu
امام خمینی و ادبیات
چهار مجلس با امام و حافظ | تأملاتی در نسبت امام خمینی و شعر حافظ
یادداشتی از «جواد شیخ‌الاسلامی» در پروندۀ «امام خمینی (ره) و ادبیات»

چهار مجلس با امام و حافظ | تأملاتی در نسبت امام خمینی و شعر حافظ

داستانی درباره یکی از اسطوره‌ای‌ترین موقعیت‌های جغرافیایی جهان | به قلم «محمدقائم خانی»
یادداشتی بر رمان «روایت دلخواه پسری شبیه سمیر» اثر «محمدرضا شرفی خبوشان»

داستانی درباره یکی از اسطوره‌ای‌ترین موقعیت‌های جغرافیایی جهان | به قلم «محمدقائم خانی»

شعاع چشم تو | شعری از قیصر امین پور
به مناسبت سالروز رحلت امام خمینی رحمةﷲ‌علیه

شعاع چشم تو | شعری از قیصر امین پور

طلوع امید | شعری از ندا هدایتی فرد
پروندۀ «ادبیات انقلاب»

طلوع امید | شعری از ندا هدایتی فرد

امام خمینی به روایت شاعران و نویسندگان جهان
پروندۀ امام خمینی (ره) و ادبیات

امام خمینی به روایت شاعران و نویسندگان جهان

در و دیوار جماران | شعری از زکریا اخلاقی
به مناسبت سال‌روز رحلت امام خمینی رحمة اﷲ علیه

در و دیوار جماران | شعری از زکریا اخلاقی

پرونده «امام خمینی و ادبیات» در سایت شهرستان ادب گشوده شد
به مناسبت چهاردهم خرداد، سالروز رحلت امام خمینی (ره)

پرونده «امام خمینی و ادبیات» در سایت شهرستان ادب گشوده شد

حیدر کشته شد!
شعر تاریخی یوسفعلی میرشکاک برای امام خمینی رحمة الله علیه

حیدر کشته شد!

«امامِ شاعر» | یادداشتی از احمدرضا رضایی
ویژۀ سالروز رحلت امام خمینی (ره)

«امامِ شاعر» | یادداشتی از احمدرضا رضایی

سه شعر برای امام خمینی از سه نسل شعر انقلاب
غلامرضا کافی، مبین اردستانی، فاطمه عارف‎نژاد

سه شعر برای امام خمینی از سه نسل شعر انقلاب

خبر، پتک سنگین در آینه بود
ویژۀ سالروز رحلت امام خمینی (ره)

خبر، پتک سنگین در آینه بود

«در به سماع آمده است از خبر آمدنت» | به بهانۀ 12 بهمن
سالروز بازگشت امام خمینی به میهن و آغاز دهه فجر

«در به سماع آمده است از خبر آمدنت» | به بهانۀ 12 بهمن

شریعتی، امام خمینی و شعر انقلاب اسلامی
یادداشتی از امیررضا یزدانی

شریعتی، امام خمینی و شعر انقلاب اسلامی

انتظار در شعر امام خمینی
یادی از دو غزل زیبای رهبر فقید انقلاب

انتظار در شعر امام خمینی

امام خمینی به ما یاد داد
درس‎گفتارهای علی‎محمد مودب در اردوی شهرکرد آفتابگردان‎ها

امام خمینی به ما یاد داد

شعر هوشنگ ابتهاج در سوگ شهید مظلوم آیت الله بهشتی
سال‎روزِ انفجارِ دفتر حزب جمهوری اسلامی

شعر هوشنگ ابتهاج در سوگ شهید مظلوم آیت الله بهشتی

آسمانا! چه کنم بعد تو با این همه بال...
غزلی از محمدحسین نعمتی برای امام خمینی

آسمانا! چه کنم بعد تو با این همه بال...

تو انقلاب نمی‌کردی انقلاب نمی‌شد
غزلی از امیرعلی سلیمانی برای امام خمینی

تو انقلاب نمی‌کردی انقلاب نمی‌شد

عصر شعر «فانوس خیال» برگزار شد
بزرگداشت رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام خمینی

عصر شعر «فانوس خیال» برگزار شد

زنده‌تر از تو کسی‌ نیست، چرا گریه‌ کنیم؟
غزلی از استاد محمدعلی بهمنی برای امام خمینی

زنده‌تر از تو کسی‌ نیست، چرا گریه‌ کنیم؟

پاسخ جالب امام به نطق عباس زریاب خویی
حکایت باستانی پاریزی از دیدار با امام خمینی

پاسخ جالب امام به نطق عباس زریاب خویی

غزل قیصر امین پور برای امام خمینی
غزلی از قیصر امین پور

غزل قیصر امین پور برای امام خمینی

یادداشتی از «جواد شیخ‌الاسلامی» در پروندۀ «امام خمینی (ره) و ادبیات»

چهار مجلس با امام و حافظ | تأملاتی در نسبت امام خمینی و شعر حافظ

چهار مجلس با امام و حافظ | تأملاتی در نسبت امام خمینی و شعر حافظ

شهرستان ادب: در تازه‌ترین مطلب پروندۀ «امام خمینی (ره) و ادبیات» شما را به خواندن یادداشتی از «جواد شیخ‌الاسلامی» با عنوان «تأملاتی در نسبت امام خمینی و شعر حافظ» دعوت می‌کنیم: در محفل دوستان به جز یاد تو نیست آزاده نباشد آن که آزاد تو نیست شیرین‌لب و شیرین‌خط و شیرین‌گفتار آن کیست که با این همه، فرهاد تو نیست؟ امام خمینی (ره) یکی از حوزه‌های پژوهش درباره حضرت امام رابطه و اتصال ایشان با ادبیات و شعر است. این رابطه، البته اگر بدانیم که امام شاعر بوده‌اند و دیوان اشعارشان سال‌هاست که منتشر شده، چون خورشید آشکار است و آن‌چنان مسأله غریبی نیست. اما منظور من بیشتر پژوهش در گفتار و کلام امام است و جُستن و برکشیدن لحظاتی که امام متأثر از شعر صحبت می‌کنند. اگر از این باب به شخصیت و کلام و گفتار امام در سخنرانی‌ها و نامه‌ها و کتب‌شان ورود پیدا کنیم، بی‌شک یافته‌های جالب و دلپذیری به دست می‌آوریم. مثلا یکی از بیّنات این رابطه، علاقه حضرت امام به حافظ است، چه در تضمین‌های مختلف و متنوعی که از شعر حافظ در اشعار امام وجود دارد و چه در استفاده از شعر حافظ در کلام و گفتار و کتاب‌هایشان. حضرت امام بیشترین استفاده از شعر، مخصوصاً شعر حافظ را، در مواقع و محافل و دقائق و ظرائفی دارند که درحال بیان یک مسأله عرفانی هستند، چنانکه حافظ را با عنوان «عارف شیرازی» خطاب می‌کنند. پس عجیب نیست که در شعرشان، که یک شعر کاملا عرفانی و اخلاقی است، متأثر از حافظ هستند و به کرّات از الگوی شعر حافظ برای بیان حرف شان بهره می‌برند. اما از شعر ایشان که بگذریم، چون نمونه‌های بسیار زیاد و متنوعی دارد و در جای خود قابل بررسی هم هستند، تأثیر و حضور حافظ در حافظه و ذهن و زبان و کلامِ امام، آنچه در کتب و صحبتشان بروز و ظهور یافته، بسیار جالب و قابل توجه است. استناد امام به شعر حافظ، به صورت روشن و مشخص، نمونه های مختلفی دارد که من فقط به چند نمونه از آنها اشاره میکنم. امیدوارم دوستان شاعر و محقق از این دریچه به شخصیت و شعر امام نگاه کنند و پژوهش تازه ای را در شناخت امام و عمق شخصیتی ایشان و پیوند عمیق شان با فرهنگ و ادبیات فارسی رقم بزنند. چنانکه به تازگی کتاب «تبسم دوست»، از دکتر اسماعیل امینی، با همین توجه و دغدغه منتشر شده است. در این کتاب دکتر امینی به سراغ طنز در کلام امام رفته اند و لحظات طنز در بیان امام را یافته و تحلیل و گاهاً ریشه یابی و تباریابی کرده اند. با دقیق شدن در همین کتاب میتوانیم اشراف و شناخت امام خمینی از ادبیات فارسی و آثار بزرگان شعر فارسی را ببینیم و نظاره گر باشیم. البته معتقدم این کتاب فقط راه را برای این نوع پژوهش، یعنی تحلیل فنی و محتوایی کلام امام، باز کرده است و هنوز میتوان کارهای بیشتر و دقیق تری انجام داد. اما برگردیم بر سر بحث خودمان و ذکر چند نمونه از توجه امام به شعر حافظ و تسلط شان به شعر و ادبیات فارسی. امام خمینی در کتاب آداب الصلاه، بعد از آنکه درباره مراحل سیر الی الله توضیحات و بیاناتی دارند، برای تکمیل و روشن تر ساختن منظورشان در انتهای مطلب دست به دامان «عارف شیرازی» میشوند: «پس ای طالب حق و سالک الی الله! چون طائر خیال را رام نمودی و شیطان واهمه را به زنجیر کشیدی و خلع نعلینِ حب زن و فرزند و دیگر شئون دنیوی را نمودی و با جذوه نار عشق فطره الهی مأنوس شدی و «إنی آنست ناراً» گفتی و خود را خالی از موانع دیدی و اسباب سفر را آماده کردی، از جای برخیز و از این بیت مظلمه طبیعت و عبورگاه تنگ و تاریک دنیا هجرت کن و زنجیرها و سلسله های زمان را بُگسلان و از این زندان، خود را نجات ده و...

ادامه مطلب