روزه‎ی تابستان

شهرستان ادب: با تبریکِ فرارسیدنِ ماهِ مبارک رمضان، همچون سال گذشته مروری بر سنتِ سرایش و ستایش شاعران برای ماه مبارک رمضان یعنی سنتِ «رمضانیه سرایی» خواهیم داشت. نخستین رمضانیه‎ای که در نخستین روز ماه رمضان می‎خوانید غزلی زیبا و خوش مضمون از شاعر بزرگ سرزمینمان صائب تبریزی است. صائب به جز اینکه شاخص‎ترین نماینده‎ی سبک هندی (یا سبک اصفهانی) در عالم شعر است از برترین شاعران و مضمون‎پردازانِ تاریخ ادبیات پارسی است. بسیاری از شاعران و پژوهشگران بر این باورند که هیچ شاعری در «مضمون‎پردازی» هم‎طرازِ صائب نیست. برای مثال با مضمونِ «شب قدر» نمی‎توان هیچ بیتی به زیباییِ این بیت صائب پیدا کرد:

تا کدامین دلِ بیدار مرا دریابد
چون شب قدر، نهان در رمضانم کردند

از مطلعِ غزل پیشِ رو بر می‎آید که هنگامِ سرایش، ماه رمضانِ صائب هم مثل ماه رمضانِ این سال‎های ما، مصادفِ با فصل تابستان بوده است. پس از خواندنِ این شعر پاکیزه، زیبا و معنوی، ما را نیز از دعای خیر فراموش مکنید.

برقِ خاشاکِ گنه، روزه‎ی تابستان است
دود این آتش جانسوز به از ریحان است

می‎توان یافت ز سی پاره‎ی ماه رمضان
آنچه ز اسرار الهی همه در قرآن است

هست در غنچه‎ی لب بسته‎ی این ماه، نهان
گلستانی که نسیمش نفس رحمان است

مشو از عزّت این مُهر الهی غافل
که دراین مُهر بسی گنج گهر پنهان است

ماه‎رویی که شب قدر بود یک خالش
در سراپرده‎ی ماه رمضان پنهان است

می‎کند روزه‎ی ماه رمضان عمر دراز
مدّ انعام دراین دفتر و این دیوان است

غفلت از تشنگی و گرسنگی کم گردد
که لب خشک بر این بند گران سوهان است

باش با قدّ دو تا حلقه‎ی این در صائب
که مراد دو جهان در خم این چوگان است