شهرستان ادب: «عشق و رب به اندازۀ کافی» مجموعه هشت داستان کوتاه از دکتر حمید عبداللهیان است که سال گذشته توسط نشر هیلا منتشر شده است.
نویسنده در این داستان ها به گوشه و کنار زندگی آدمهای جامعۀ خودش سرک میکشد و کنجهایی را میکاود که غالبا در نگاه سرسری انسانها به یکدیگر نادیده گرفته میشوند.
در «زمزمانه» به پس پردۀ ذهن یک نویسنده پریشان ذهن میرویم که گفتگوی شخصیتهای داستانهایش روال معمولی زندگی اش را به هم ریخته است.
در «ب مثل بلکک» به کشمکش عاطفی یک دانشجوی شهرستانی در محیط دانشگاه واقف میشویم. و در «مسافر تخت آخر» در یک کوپۀ قطار، در جمع گرم چندین جوان شهرستانی قرار میگیریم که به مسافرت می روند و با ورود ششمین مسافر کوپه که غریبه ای عراقی است دچار چالشی احساسی میشوند.
نویسنده سوژه ها را در جاهایی سراغ گرفته که معمولا محل گذر و بی توجهی آدمهاست. یکی از این موارد جمعهای دانشجویی یا جمعهای به اصطلاح مجردی است که شاید هر نویسنده ای فکر کند آنقدرها ظرفیت داستانی نمی توان در آنها پیدا کرد. اما سه داستان این مجموعه در چنین محیطهای شکل میگیرند. داستانهای «مسافر تخت آخر» و «آن که رفت، آن که ماند» به طور مستقیم و داستان «ب مثل بلکک» به طور غیرمستقیم.
یکی دیگر از فضاهایی که داستانهای مجموعه در آنها شکل میگیرد فضاهای بومی و روستایی است. داستانهای «آن گوشۀ تاریک پستوها»، «هجاهای مکرر ناآشنا» و «نیمروز آفتاب پرست» در روستا میگذرند. نه فقط اینکه در روستا اتفاق افتاده باشند بلکه مختص یک محیط روستایی هستند و برای داستان نویسی که زندگی روستایی و ظرفیتهای داستانی آن را نشناسد نوشتن این داستانها کار سختی است. این تفاوت دو فضای شهر و روستا در داستان «ب مثل بلکک» جنبه ای شاعرانه و اندوهناک و در داستان «هجاهای مکرر ناآشنا» جنبه ای روانکاوانه و در جستجوی ریشه های ترس می یابد. حتی در داستان «آن که رفت، آن که ماند» این تناقض نمودی عمیق می یابد. سفر سه مسافر جوان که تصمیم گرفته اند مسیری طولانی را پیاده بپیمایند در واقع نمود بیرونی سفری درونی است. وقتی در این جمع سه نفره یک روانشناس حضور دارد نمیتوان از جنبه های روانی مدنظر نویسنده غافل ماند.
«عشق و رب به اندازۀ کافی» مجموعه ای خواندنی و منحصر به فرد است. منحصر به فرد از این بابت که نویسندۀ آن متعلق به جامعۀ آکادمیک ادبیات است که متاسفانه سهمی کمی در جریان ادبیات خلاقه کشور دارند. داستانهای خوش ساخت و خوش خوان دکتر عبداللهیان در واقع الگوهایی برای جمع دانشجویان و مخاطبان ایشان در کارگاه های داستان نویسی هستند.
مجید اسطیری