پرونده-طاهره-صفارزاده
انقلاب در شعر طاهره صفارزاده | مقاله‎ای از عصمت زارعی
  چکیده: ادبیات انقلاب اسلامی در برگیرندۀ مضامین و مفاهیم گستردۀ انسانی است. عقاید، احساسات و عواطف همان‌گونه که در رفتار و منش مردم، همواره در شعر فارسی نیز جلوه داشته است. این جلوه با عنوان انقلاب در شعر صفارزاده، در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش بررسی چهارچوب بحران توماس اسپریگنز است که زیر مجموعه رهیافت هنجاری به شمار می‌آید. این رهیافت  به چهار پرسش اصلی می‌پردازد: سؤال از چیستی بحران، علت بحران، آرمان‌های متفکر و راه درمان از نظر او. با این نگاه طاهره صفارزاده سه بحران سیاسی، فرهنگی و اقتصادی را به تصویر می‌کشد و ریشه و علت را در استعمار و تبعیض و گسست از مبانی اسلامی و حقانیت مذهبی که به نوعی به همان سه حوزه مربوطند، می‌بیند. او آرمانش را عدالت و آزادی و جامعۀ مطلوب مذهبی می‌بیند که برای تحقق آن تغییرات اساسی به شیوه انقلابی را کارا می‌داند. مقدمه: طاهره صفارزاده از زمره سردمداران شعر انقلاب به شمار می‌آید که پیش از انقلاب نیز به نحو قابل توجهی مضامین انقلابی را در شعر به کار برده است. به بیان صاحب‌نظران  شعر او نگاهی منحصر به فرد و پیش رو دارد که خودش با عنوان «شعر طنین» از آن یاد  می‌کند، «طنین حرکتی‌ست که شعر من در ذهن خواننده می‌آغازد»؛ با این تعبیر و جلوۀ آشکار مضامین اجتماعی- سیاسی در شعر وی، با منظومه‌ای از احساسات، اعتقادات و مفاهیم در وی مواجهیم که بیانگر جامعه‌ای است که او در آن زندگی می‌کند. صفارزاده نخستین مجموعه شعر خود را به نام «رهگذر مهتاب» در سال 41 منتشر ساخت که نوعی اعتراض در آن دیده می‌شد؛ اما آثار بعدی از جمله «طنین در دلتا» روح کاملاً ضداستعماری او را آشکار ساخت. در دهۀ پنجاه شعر او بسیار بیش از گذشته مذهبی می‌شود و در سال‌های مقارن انقلاب، کاملاً همسو با جریان انقلابی مردم پیش می‌رود. اوایل دهۀ چهل که آزادی‌خواهان ملی‌گرا سرکوب شده‌اند، مبارزان مسلمان (فدائیان و...)، همچنین بسیاری گروه‌های دیگر و همه از  شکست و ناامیدی حرف می‌زنند و جنبش لائیک هم مردم را به بی‌بندوباری دعوت می کند، در این برهه صفارزاده با «رهگذر مهتاب» وارد می‌شود و البته به شکل آشکاری تنهاست. اساساً شاعر مشخص و مطرحی که با تفکرات مذهبی شعر سیاسی بگوید، در این دوره وجود ندارد یا به شدت کمرنگ است.  البته با اوج مبارزات مردم آثار او نیز جلوه خود را می‌یابد. اوایل سال 56 «سفر پنجم» با اشاراتی چند به آیات قرآنی و تاریخ اسلام، با تیتراژ بالا چندین بار تجدید چاپ می‌شود  و سمت و سوی آیندۀ او بیش‌تر نمایان می‌شود و با آغاز سال صفارزاده، مجموعۀ «حرکت و دیروز» را منتشر می‌کند و هم‌زمان با انقلاب، صفارزاده نیز به اردوگاه انقلابیون دعوت می‌شود. صفارزاده از ملاقاتی با آیت الله طالقانی یاد می‌کند که به ایشان گفته بودند: «خانم! به جدم در زندان شعر شما به من روحیه می‌داد.»  صفارزاده در سال 56 کانون فرهنگی نهضت اسلامی را به کمک نویسندگان سرشناس مسلمان برای تربیت هنری جوانان مذهبی راه انداخت که بعد از انقلاب هم این حرکت ادامه داشت و بعدها به مرکز اندیشه و هنر اسلامی (حوزه هنری اکنون) تبدیل شد. در بررسی شعر وی که شعر سیاسی  به شمار می‌آید، می‌توان پرسید: مضامین انقلابی در شعر طاهره صفارزاده در پاسخ به حل چه مشکلات و معضلاتی ارائه شده است؟ و می‌توان بحران‌هایی از قبیل بحران سیاسی: استبداد، بحران اقتص...
ادامه مطلب
روزهای زندگیِ طاهره صفارزاده
در روزهای نزدیک به سالگرد فوت بانوی شعر انقلاب
روزهای زندگیِ طاهره صفارزاده
«نگاهی به شعر طاهره صفارزاده» امشب در تلویزیون
با حضور منصوره نیکوگفتار، علیرضا قزوه و فریبا یوسفی
«نگاهی به شعر طاهره صفارزاده» امشب در تلویزیون
«سفر سلمان»، شاهکار شعریِ طاهره صفارزاده
به مناسبت روز بزرگداشت مقام «سلمان فارسی»
«سفر سلمان»، شاهکار شعریِ طاهره صفارزاده
وجه بین المللی شعر طاهره صفارزاده
به مناسبت زادروز بانو طاهره صفارزاده
وجه بین المللی شعر طاهره صفارزاده
طاهره صفارزاده؛ در پیشواز صلح
به مناسبت زادروز بانوطاهره صفارزاده
طاهره صفارزاده؛ در پیشواز صلح
صفّارزاده؛ طاهرۀ تکلم باران‎ها
یادداشتی از سیدعلی صالحی
صفّارزاده؛ طاهرۀ تکلم باران‎ها
روایت دکتر احمد تمیم‎داری از زنده‎یاد طاهره صفارزاده
گفتگوی ویژه شهرستان ادب به مناسبت سالروز تولد طاهره صفارزاده
روایت دکتر احمد تمیم‎داری از زنده‎یاد طاهره صفارزاده
در سایه‌سار نخل ولایت
سپیدی درخشان از دکتر سیدعلی موسوی گرمارودی
در سایه‌سار نخل ولایت
هفت‌سین
یک نیمایی از طاهره صفارزاده
هفت‌سین
خدا و شعر
یادداشتی از عصمت زارعی
خدا و شعر
فراخوان کنگره ادبی - علمی « طنین بیداری »
در سه محور «شعر» ، «مقاله» و «پایان نامه های دانشجویی»
فراخوان کنگره ادبی - علمی « طنین بیداری »